Dolar 26,1498 0.2%
Euro 29,1076 1.28%
Sterlin 33,9821 0.75%
S. Riyali 6,9832 0.14%
Altın GR 1.645,19 1,41%
Yar. Altın 5.432,00 1,44%
Çeyr. Altın 2.716,00 1,46%
22 Ay. Altın 1.590,01 1,42%
Tam Altın 10.777,42 1,21%
Milgram Deneyinden Yola Çıkarak İyilik ve Kötülük Üzerine Analizler

Milgram Deneyinden Yola Çıkarak İyilik ve Kötülük Üzerine Analizler

ABONE OL
19 Kasım 2023, 01:54:03

Milgram’ın İtaat Deneyi Hakkında Düşünceler

Zorunluluk ve Otorite

Milgram deneyleri, insanların otoriteye karşı itaat derecesini ölçme amacı taşır. İnsanlar, kendi vicdani değerleri ile otorite sahibi bir kişi veya kurumun isteklerine karşı ne kadar istekli davranabileceklerini gözlemlemek adına bu deneylere tabi tutulmuşlardır. Deney sırasında insanların ‘zorunlu’ oldukları düşüncesi etrafında çeşitli önemli ayrıntılar elde edilebilir. Normal hayatlarında da zorunlulukların etkisi altında kalan bireyler, zorunlu tutuldukları konuların farkında olmaları gerektiğine vurgu yapar. Örneğin, zorunluluk kelimesinin kullanıldığı durumlarda, aslında tercih ettikleri şeyleri zorunlu mu olduklarını ya da arzu ettikleri şeyleri seçebilecekleri mi sualleri akıllarda canlanır.

Evlenmek ve Özgür İrade

Zorunlu kıldıkları ve dayattıkları konuların başında gelen evlenme meselesinde de durum aynıdır. Kişilerin isteyerek evlenebilme tercih haklarının ön planda olmasını gerekmektedir. Sokrates’e göre, evlenmek zorunluluktan çok bir tercih meselesi olarak ele alınmalıdır. Yapılan tüm dayatmalar birer zorbalık sayılabilecek niteliktedir. Bireylerin özgür iradeleri ile kararlar alabilme kapasitesine göre hareket etmelidir.

Meslek ve Ahlak

Mesleklerin yüklediği roller, zorlayıcı etkiye sahiptir. Öğrenci ve öğretmen, rolleri gereği belli başlı zorluklarla karşı karşıya gelirler. Ancak, bu rollerin zorlayıcılığının herkes için geçerli olduğunu söylemek doğru değildir. Çünküileyapılan dayatmaların ahlaki bakımdan gerçekliği yansıtmadığını söylemek mümkündür. Rasyonel bir düşünce yapısı, bireyin seçimlerini kendi iradesiyle yapabilme kapasitesine dayanmalıdır.

Kurallar ve İtaat

Deneylerde kilavuz edilen konulardan biri de kurallardır. Yaşamın farklı alanlarında karşımıza çıkan belirli kuralların kimler tarafından konulduğu ve bunların amacının hangi bağlama odaklanarak konulduğu meselesi üzerinde durulmalıdır. Kısacası itaat etmek, araştırılmaya ve sorgulanmaya muhtaç konulardan biridir. Bireyler, koyulan kuralları sorgulayarak şüpheci bir bakış açısıyla yaklaşmalıdırlar.

Sorumluluk ve Etik

Sorumluluk bilinci, insanların kendi eylemlerinin ve düşüncelerinin sorumluluğunu almak gibi bir durumu kabul ederek hareket etmek anlamına gelmektedir. Medeni bir yaşamda, kararların uzun vadeli bir süreç içerisinde etkili olabilecek olmasını kabullenme yetisine sahip olmalıdır. Sokrates’in bilge bir kimse olmak için kullanılabilir olan kapasitesinin önemli olduğuna vurgu yapar. Tek bir özgün akıl olmadığını idrakamanın yanısıra, kendi akıl ve mantık süzgecinden filtrelemeye sahip olan birey adına iradeyi inşa etmek önemlidir.

Hiyerarşi ve Adaylık

Hayatı kontrol etmeye dayalı bir düzen olan hiyerarşi, insanların bu düzene uyum sağlama zorunluluğunu vurgular. Kontrol mekanizması olarak işleyen hiyerarşik yapılar, bireylere emir alma ve emir verme gibi roller biçer.Bu sürecin başından itibaren şüpheci bir bakış açısıyla yaklaşılması önerilir. Kendine güvenme duygusu ve herkesin eşit olduğu temel bir bakış açısını savunarak insanların emir ve itaat süreci arasındaki ilişkiyi sorgulamaları gerekmektedir.

Aksiyon Planı

Yukarıda ele alınan fikirlerin ışığında, insanların hayatlarında zorunluluk, itaat, ahlak, hiyerarşi gibi unsurların etkisine karşı farkındalıklı bir tutum sergilemeleri gerekmektedir. Bu bağlamda, sorgulanabilir bir düşünce yapısını benimseyerek ve etik kaygılarla hareket ederek aksiyon almak, milgram deneylerinin günlük yaşama etkilerini bir adım daha ileri taşıyacaktır.

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest

0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments