Teknoloji Haberleri ve Dijital Dünyadan Son Gelişmeler

1972'den beri kullanılan artık saniye kaldırılıyor: Tarih belli oldu

Dünya genelinde zaman ölçümünde kullanılan artık saniye uygulamasının sona erdirilmesi için uluslararası karar alındı. 20 Mayıs 2027'de başlayacak yeni sistemle UTC kesintisiz işleyecek, ancak normal saniye ve 60 saniyelik dakika değişmeyecek.

Teknoloji Editörü

Yayınlanma
1972'den beri kullanılan artık saniye kaldırılıyor: Tarih belli oldu

1972 yılından beri dünya saatlerinin ayarlanmasında kullanılan artık saniye uygulamasının sona erdirilmesi kararlaştırıldı. Fransa'da 15 Ekim 2026 tarihinde düzenlenen 28. Ölçüler ve Ağırlıklar Genel Konferansı'nda (CGPM) kabul edilen karara göre eşgüdümlü evrensel zamanın (UTC) kesintisiz uygulanmasına 20 Mayıs 2027'de başlanacak. Değişiklik, normal saniyelerin kaldırılması veya dakikaların süresinin değiştirilmesi anlamına gelmiyor.

Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosunun (BIPM) yayımladığı 5 sayılı karar, atom saatleriyle ölçülen zaman ile Dünya'nın dönüşüne dayalı astronomik zaman arasındaki farkın yönetilme biçimini değiştiriyor. Düzenlemenin temel amacı, küresel dijital sistemlerde zaman ölçümünün kesintisiz sürdürülmesi.

Discord'un büyümesini hızlandıran paylaşım: Bir günde 600 kişi geldiİçeriği görüntüle →

Artık saniye uygulaması ne zaman kaldırılacak?

Artık saniye uygulamasında değişiklik 20 Mayıs 2027 tarihinde başlayacak. Bu tarih, 15 Ekim 2026'da kabul edilen uluslararası kararla belirlendi.

Konferansta alınan karara göre UTC ile Dünya'nın dönüşüne dayalı UT1 zaman ölçeği arasında izin verilen azami fark 3.600 saniyeye, yani bir saate çıkarılacak. Böylece iki zaman ölçeği arasındaki küçük farkları düzeltmek için artık saniye eklenmesine veya çıkarılmasına ihtiyaç duyulmayacak.

Daha önce 2022 yılında alınan kararda değişikliğin en geç 2035'e kadar yapılması öngörülmüştü. Yeni kararla geçiş tarihi 20 Mayıs 2027 olarak kesinleştirildi.

Artık saniye nedir, neden kullanılıyordu?

Artık saniye, atom saatlerinin gösterdiği zaman ile Dünya'nın dönüşüne göre hesaplanan zaman arasındaki farkı sınırlamak için kullanılan bir düzeltmedir.

Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü tamamen düzenli olmadığı için astronomik zaman ile atom saatlerinin ölçtüğü zaman arasında küçük farklılıklar oluşabiliyor. Bu farkların büyümesini önlemek amacıyla 1972 yılında artık saniye uygulaması başlatıldı.

Uygulamanın başladığı tarihten bu yana toplam 27 kez pozitif artık saniye eklendi. Son ekleme 31 Aralık 2016 tarihinde gerçekleştirildi.

Pozitif artık saniye uygulandığında ilgili dakikanın süresi bir saniye uzatılabiliyordu. Negatif artık saniye ise zaman ölçeğinden bir saniyenin çıkarılması anlamına geliyor. Ancak bugüne kadar negatif artık saniye uygulanmadı.

Artık saniye neden kaldırılıyor?

Kararın temel gerekçelerinden biri, artık saniye düzeltmelerinin kritik dijital altyapılarda zaman uyumsuzluğu riski oluşturması. Uluslararası karar metninde ulaşım, enerji dağıtımı, telekomünikasyon ve uzay sistemleri gibi alanlarda kesintisiz zaman ölçümünün önemine dikkat çekiliyor.

Özellikle daha önce hiç uygulanmamış negatif artık saniye, teknik sistemler açısından ayrı bir risk olarak değerlendiriliyor.

BIPM'nin kararında yer verilen Mart 2025 tarihli uzman değerlendirmesine göre eski kuralların sürdürülmesi hâlinde 2035 yılına kadar negatif artık saniyeye ihtiyaç duyulma olasılığı yüzde 30 olarak hesaplandı. Bu oran gerçekleşmiş bir değişikliği değil, o tarihte yapılan bir risk tahminini ifade ediyor.

Dakikalar artık 60 saniye mi olacak?

Evet, normal dakika 60 saniye olmaya devam edecek. Yeni düzenleme saniyenin süresini, günlük saat sistemini veya standart dakikanın uzunluğunu değiştirmiyor.

Minecraft'ın Creeper'ı aslında bir domuzdu: Ünlü yaratık yanlışlıkla doğduİçeriği görüntüle →

Değişen uygulama, UTC ile Dünya'nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki farkı gidermek için zaman zaman kullanılan artık saniye düzeltmesi olacak.

Karar, günlük saatlerin bir saat ileri veya geri alınmasını da öngörmüyor. UTC ile UT1 arasındaki farkın bir saate ulaşması çok uzun zaman alabileceğinden yakın gelecekte böyle bir düzeltme yapılmasına ilişkin karar bulunmuyor.

Türkiye'de saatler değişecek mi?

Uluslararası karar, Türkiye'de günlük saatlerin değiştirileceği anlamına gelmiyor. Düzenleme, dünya genelinde kullanılan UTC zaman ölçeğinin teknik işleyişini ilgilendiriyor.

Türkiye'deki sistemlerin yeni uygulamaya nasıl uyarlanacağına ilişkin ülkeye özel bir resmî takvim veya uygulama açıklaması araştırma kapsamında doğrulanmadı.

20 Mayıs 2027'de başlayacak düzenlemeyle UTC'nin kesintisiz işlemesi hedefleniyor. UTC ile astronomik zaman arasındaki farkın ilerleyen yıllarda nasıl yönetileceğine ilişkin uzun vadeli teknik düzenlemeler ise ayrıca ele alınacak.

Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.